Đưa vật liệu không nung ra ngoài biên giới - Báo Đầu tư

Vật liệu không nung Secoin đã có mặt tại 34 quốc gia trên toàn thế giới. Chắc hẳn ông không thể quênkhi lô hàng xuất khẩu đầu tiên của Secoin vươn ra thị trường nước ngoài?

Lô hàng đầu tiên của Secoin được xuất khẩu ra nước ngoài năm 1999, đó là một mốc lịch sử đáng nhớ trong chặng đường 23 năm hình thành và phát triển của Secoin. Tôi không quên được những cảm xúc vui xen lẫn với lo lắng khi lô gạch lát đầu tiên của Secoin được xuất đi Nhật Bản.

Vui vì sản phẩm Secoin được đón nhận bởi một thị trường cao cấp và được coi là khó tính nhất thế giới, nhưng cũng không khỏi lo lắng vì không biết liệu sản phẩm của chúng tôi có đáp ứng được những đòi hỏi khắt khe của phía đối tác Nhật Bản không.

Trên thương trường quốc tế, người ta vẫn thường nói rằng “nếu bạn xuất khẩu được sang Nhật Bản thì bạn có khả năng xuất khẩu đi tất cả các nước còn lại trên thế giới”. Hơn 12 năm qua, chúng tôi rất tự hào khi hàng năm gần 100 container gạch xuất khẩu đều đặn sang Nhật Bản.

Với sản phẩm gạch bông cao cấp là chủ đạo, chúng tôi cũng đã vươn tới nhiều thị trường khác trên khắp 5 Châu lục như các nước Châu Âu, Mỹ, Úc, Trung Đông, Thái Lan, Singapore, Trung Quốc,…, nâng tổng số thị trường xuất khẩu của Secoin lên tới con số 34. Tháng 4/2011, lô hàng ngói màu đầu tiên của Secoin cũng đã lên đường sang Mỹ.

Tính ra cứ trung bình mỗi tuần chúng tôi tiếp đón 1 đoàn khách nước ngoài tới thăm các Nhà máy của Secoin đặc biệt là Nhà máy gạch bông đặt tại Bình Dương. Điều đó hứa hẹn chắn chắn thị trường xuất khẩu của Secoin sẽ không dừng ở con số 34.

21 năm đưa vật liệu không nung ra nước ngoài, ông đã đúc rút được không ít kinh nghiệm để sản phẩm thu hút sự chú ý của khách hàng “ngoại”?

Kinh nghiệm thì rất nhiều. Nhưng để thu hút được bất kỳ khách hàng nội hay ngoại, thì sản phẩm của bạn phải đạt 2 yếu tố: mẫu mã và chất lượng. Chất lượng ở đây thì khỏi phải bàn tới vì nó là điều tất yếu mà nhà sản xuất nào cũng phải đặt lên hàng đầu. Điều rất đáng quan tâm là mẫu mã. Cần sản xuất ra những sản phẩm mà khách hàng cần chứ không phải những sản phẩm mà bạn muốn.

Phải nắm được “khẩu vị” của từng thị trường vì không thị trường nào là giống nhau cả. Để làm được điều đó chúng tôi đã phải ra nước ngoài rất nhiều. Hầu như các Hội chợ vật liệu xây dựng lớn nhất thế giới tôi đều tham quan thường xuyên để cập nhật thông tin và đưa ra các quyết định về công nghệ, chủng loại, mẫu mã.

Tiếp xúc nhiều với các Tập đoàn, doanh nghiệp lớn trên thế giới, ông có suy nghĩ gì về khả năng cạnh tranh của hàng Việt ?

Tôi xin kể cây chuyện thế này. Cách đây hơn 10 năm khi đi thăm một số Nhà máy ở Trung Quốc, một ông chủ hãng đã thân mật vỗ vai tôi mà nói: “các ông đừng sản xuất làm gì, rất khó cạnh tranh với chúng tôi, mà nên tập chung vào xây dựng kênh phân phối tại Việt Nam”. Nghe thì tự ái, nhưng khi tận mắt chứng kiến tại các Nhà máy của Trung Quốc với quy mô sản xuất khổng lồ, họ không chỉ sản xuất cho 1,5 tỷ dân Trung Quốc mà cho cả thế giới. Với phương châm “hiệu quả nhờ quy mô” như vậy thì tôi mới vỡ lẽ ra tại sao giá bán sản phẩm cùng loại của họ khi mang sang Việt Nam vẫn còn rẻ hơn rất nhiều giá thành sản xuất của doanh nghiệp Việt. Ngẫm lại tôi mới thấy sự nguy hiểm của những “bẫy năng suất thấp” và “bẫy thu nhập trung bình” mà đất nước chúng ta đang vướng vào. Trong một thế giới phẳng và việc đất nước hòa nhập ngày càng sâu vào WTO, khi mà hàng rào thuế quan bị dỡ bỏ, thì sẽ là ảo tưởng khi chúng ta muốn “hiện đại hóa-công nghiệp hóa” với những ôtô hay máy bay mang thương hiệu Việt. Mà thay vào đó cần phải tìm ra những sản phẩm thuộc về thế mạnh của Việt Nam, có khả năng cạnh tranh lâu dài.

Nhìn trước thời của vật liệu xanh

Đầu tư phát triển vật liệu không nung từ hơn 20 năm trước, thời điểm mà thị trường còn khá xa lạ với những sản phẩm “xanh”, lý do nào khiến doanh nghiệp quyết định đầu tư vào lĩnh vực này?

Thực ra thì vật liệu xây dựng không nung đã có và phát triển hơn 100 năm nay trên thế giới và Việt Nam cũng đã có nhưng tỷ lệ rất ít do quá chú trọng vào vật liệu nung truyền thống. Con đường mà Secoin đã chọn là vật liệu không nung chỉ đơn giản vì chúng tôi thấy đây là mảng thị trường còn thiếu và triển vọng lâu dài tại Việt nam.

Ban đầu chúng tôi chỉ chuyển giao công nghệ sau trở thành đam mê thì lao vào sản xuất. Hơn nữa xu hướng phát triển vật liệu xanh là của cả nhân loại, chúng ta đi chậm nhưng không sớm thì muộn cũng phải đi vào con đường đó. Vậy sao Secoin không đi trước để trở thành người tiên phong ? Đó chính là lý do mà chúng tôi đã đưa vật liệu xây dựng “xanh” vào Việt Nam với hơn 10 dòng sản phẩm phong phú, đa dạng như ngói màu, gạch xây tường, gạch lát ngoài trời, gạch lát trong nhà, gạch nghệ thuật, gạch bể bơi, gạch sân vườn,…

Sau nhiều năm khai thác tài nguyên thiên nhiên để sản xuất vật liệu nung, giờ đây, Chính phủ đã có Quyết định 567/ QĐ-TTg, phê duyệt Chương trình phát triển vật liệu xây không nung. Secoin đã có tầm nhìn và chiến lược gì trong bối cảnh cạnh tranh mới?

Những năm 90, Secoin được biết đến là “người tiên phong” trong việc sản xuất vật liệu xây dựng không nung tại Việt Nam. Bây giờ cái sự “tiên phong” ấy chẳng giúp gì nhiều cho chúng tôi trong việc tạo chỗ đứng cho chính mình trước hàng loạt các đối thủ cạnh tranh ngày càng xuất hiện nhiều trên thị trường. Chiến lược của Secoin là làm ra những sản phẩm khác biệt. Muốn khác biệt thì luôn phải có tính đổi mới và sáng tạo. Cũng chính nhờ sự khác biệt này mà sản phẩm vật liệu xây dựng không nung Secoin không chỉ có tính cạnh tranh tại thị trường trong nước mà còn tạo được một vị thế riêng biệt trên thương trường quốc tế.

Secoin đang có những dự án nào để cụ thể hóa chiến lược sản xuất sản phẩm khác biệt?

Nhiều lúc để tìm ra một sản phẩm khác biệt không nhất thiết là một sản phẩm mới. Tôi lại xin kể một câu chuyện này. Khi ra Nước ngoài tôi rất ngạc nhiên rằng chỉ người giàu ở Châu Âu hay Mỹ mới “đủ tiền” dùng gạch bông vì giá bán lên tới 100 Euro/m2 (gần 3 triệu đ/m2). Tại Việt Nam các cơ sở thủ công chỉ bán hơn 60.000 đ/m2. Tôi nghĩ, sao mình cứ đi tìm những sản phẩm mới để lao vào cuộc cạnh tranh khốc liệt (như gạch ceramic) trong khi những sản phẩm truyền thống thuộc về thế mạnh của Việt Nam mà các nước khác không làm được thì lại bị bỏ rơi. Vậy là, tôi tập trung tìm lại những người thợ gạch bông cũ để xây dựng 1 nhà máy gạch bông Secoin mới ở Bình Dương và sau 2 năm chúng tôi có nhà máy thứ hai ở TP.HCM. Chiến lược của chúng tôi thực hiện là nâng tầm sản phẩm gạch bông Secoin với chất lượng cao do áp dụng công nghệ mới và chiến lược tiếp thị hết sức chuyên nghiệp. Giá bán của chúng tôi cao gấp 3-4 lần cơ sở thủ công nhưng gần như 100% sản phẩm xuất khẩu, 34 nước đã sử dụng, đơn hàng luôn kín đến mức khách phải chờ 2-3 tháng mới có hàng. Và một điều nữa mà tôi rất tự hào là một trong những khách hàng lớn của chúng tôi lại chính là người Trung Quốc.

Sợ đầu tư theo phong trào

Cùng với chính sách khuyến khích đầu tư phát triển vật liệu không nung, thị trường đã đón nhận sự ra đời của nhiều dự án gạch bê tông khí, bê tông nhẹ. Secoin có lo bị lung lay bởi những người đến sau?

Điều mà tôi đáng sợ nhất là đầu tư theo kiểu phong trào. Đất nước chúng ta đã có những bài học đau đớn vì đầu tư theo phong trào. Trong lĩnh vực sản xuất vật liệu xây dựng cũng không ngoại lệ. Phong trào ồ ạt mở Nhà máy gạch men ceramic để tới hiện nay 90% nhà máy đang lỗ nghiêm trọng, xi măng và thép cũng vậy.

Với ngành vật liệu xây dựng không nung sau Quyết định 567 của Thủ tướng thì một trào lưu đầu tư xây dựng các nhà máy bê tông nhẹ đặc biệt là bê tông khí AAC được phát động một cách thái quá, Secoin cũng được “động viên” mở 1 nhà máy bê tông khí AAC. Tôi ra nước ngoài và thấy đây là loại vật liệu có từ đầu thế kỷ 20 và không có gì là mới lạ trên thế giới cả. Nó chỉ là 1 dòng sản phẩm bổ sung trong rất nhiều loại vật liệu xây chứ không thể là thay thế hoàn toàn cho vật liệu xây tại Việt nam. Khi thấy xu thế chuẩn bị có một “phòng trào bê tông khí AAC” xuất hiện, chúng tôi đã quyết định chưa đầu tư để đánh giá. Và chỉ chưa đầy 2 năm gần 10 Nhà máy bê tông khí AAC xuất hiện đi vào hoạt động và phần lớn các nhà máy này đang hoạt động chưa tới 10% công suất và lỗ nghiêm trọng !

Câu chuyện này nêu ra để thấy chủ trương chiến lược của Secoin là không đầu tư theo “phong trào”mà tập chung vào việc phát triển các sản phẩm cốt lõi mà mình có thế mạnh.

Triết lý kinh doanh:

Vì một doanh nghiệp giầu chất xám

Luôn tạo ra sự mới lạ để luôn là người tiên phong

Vươn ra nước ngoài để khai thác những tiềm năng trong nước

Hải Yến

Báo Đầu tư Tết 2012