|
Tiểu sử của ông có trong cuốn “Những người nổi tiếng trên thế giới”; “500 nhà lãnh đạo toàn cầu trong thế kỷ mới”; “Từ điển danh nhân thế giới” của trung tâm thư viện quốc tế Cambrigde (Anh Quốc)…với tư cách là một doanh nhân đi tiên phong trong thời kỳ Đổi Mới ở Việt Nam. Có lẽ ông là một trường hợp hiếm có trong giới doanh nhân Việt Nam đi thẳng từ giảng đường đến thương trường mà ở phương diện nào ông cũng xứng đáng là bậc thầy. Đó là PGS Đinh Xuân Bá, Chủ tịch HĐQT Công ty Secoin.
"Vì một doanh nghiệp giàu chất xám"
Ngay từ thời sinh viên, tại trường đại học Bách khoa, người ta nhắc đến ông như một giai thoại. Ước mơ trở thành kỹ sư hóa nhưng mới học được 2 năm ông đã được đặc cách bổ nhiệm làm giáo viên dạy toán, nên ông học khóa hai mà ra trường sớm hơn cả khóa một. Liên quan đến kỳ tích này có việc ông đã chứng minh một định đề hóa học quốc tế bằng công thức toán học khiến không chỉ thầy giáo mà giới khoa học cũng phải ngạc nhiên.
Ông là một trong những người tiên phong sáng lập ra lứa doanh nghiệp đầu tiên của VN thời kỳ Đổi Mới. Cách đây không lâu, nhân lấy ý kiến về vấn đề đảng viên làm kinh tế, tôi có dịp gặp ông và được nghe ông tâm sự: Tôi làm kinh tế tư nhân từ lúc còn bị kỳ thị. Khi đó sức ép về tâm lý rất lớn, học trò, đồng nghiệp – các giáo sư trong trường vẫn nghĩ đơn thuần tôi “chạy” ra ngoài kiếm tiền. Còn tôi tự thấy, đảng viên phải là người xung kích trên mặt trận nóng bỏng của đất nước-mặt trận kinh tế. Năm 1984 ở Pháp về tôi manh nha thành lập công ty, nhưng suốt từ năm 1985 đến năm 1988, vác đơn đi khắp nơi xin thành lập công ty người ta không hiểu công ty là gì. Phải đến cuối năm 1988, Hội tin học VN được thành lập, khi đó tôi đang làm chủ nhiệm khoa Tin học Đại học Bách Khoa, Phó chủ tịch Hội tin học, Secoin mới ra đời với tư cách là công ty lấy thu bù chi. Có nhiều cách kiếm tiền lúc đó, song phương châm của tôi là “Tất cả vì một doanh nghiệp giàu chất xám”.
Đến giờ, sau 18 năm, Secoin trở thành doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực tư vấn đầu tư, chuyển giao công nghệ và sản xuất vật liệu xây dựng. Ngoài nhà máy gạch Terrazzo Seterra, Gạch Block Seterra, nhà máy sản xuất đá mài Secoin-EDM, nhà máy sản xuất ngói màu không nung…công ty còn làm đại lý độc quyền cho hàng chục nhà sản xuất nước ngoài. 2 năm trở lại đây người ta thấy ông ít xuất hiện trong các hoạt động của công ty. Ông đã quyết định giao việc quản lý điều hành Secoin cho các con-những người ông luôn tự hào và tin tưởng. Ở tuổi “thất thập cổ lai hy”, nhưng ông không dành thời gian nghỉ ngơi, ông dồn hết tâm huyết cho một “mặt trận” mới. Bởi với một nhà khoa học, một doanh nhân như ông không phải tuổi già, mà chính sự cằn cỗi của tư duy, mất đi khả năng sáng tạo mới là điều đáng sợ nhất.
“Non sông mình gấm vóc”
Quen PGS Đinh Xuân Bá từ lâu, biết ông thích nói chuyện với lớp trẻ, những lúc rảnh rỗi tôi thường qua gặp ông, không phải với tư cách của một phóng viên mà để có thêm những hiểu biết và để thấy mình còn phải nỗ lực phấn đấu nhiều. Cũng chính qua những câu chuyện với ông, tôi đã hiểu điều gì khiến ông phải lao tâm khổ tứ đến vậy.
“Tôi đã đi hàng chục nước trên thế giới, càng đi tôi càng thấy non sông mình gấm vóc tuyệt vời, đó là sự cảm nhận từ tấm lòng của một người Việt và tôi luôn tâm niệm phải phát huy được điều đó bằng khả năng trí tuệ của mình. Đặc biệt là đa dạng sinh học của Việt Nam.Nếu được quan tâm đầu tư đúng mức và khai thác có hiệu quả nguồn tài nguyên này thì đây thực sự là “rừng vàng, biển bạc”.
Như để minh chứng cho suy nghĩ của mình, PGS Đinh Xuân Bá kể cho tôi nghe về một trong những lĩnh vực mà ông rất tâm huyết và đang theo đuổi đó là trầm hương.
Theo ông, nhu cầu về trầm và các sản phẩm từ trầm trên thế giới là có thực và “cầu” đang lớn hơn “cung”. Ứng dụng của trầm khá rộng rãi. Trong y học, dược liệu dùng để chữa bệnh thần kinh; trầm cảm; sa sút trí tuệ; an thần; tăng sức khỏe; làm thuốc giải nhiệt, đau bụng; chữa một số bệnh về tim mạch, hen suyễn. Trong công nghiệp hương liệu, mỹ phẩm: dùng làm chất định hương, giữ nước hoa thơm lâu. Bên cạnh đó gỗ Dó còn được dùng làm đồ mỹ nghệ, trang sức và sử dụng trong một số nghi lễ tôn giáo. Việt Nam lại là một nước có giống Dó quý nhất-crassna nhưng cây Dó mới chỉ là nguyên liệu đầu vào. Hàng vạn Ha Dó đã được trồng, nếu như không có đầu ra thì thất bại cay đắng về kinh tế làm theo kiểu phong trào sẽ lại xảy ra với cây Dó. Một loạt vấn đề đang đặt ra với cây Dó; Kiểm soát nguồn giống; phương pháp tạo Trầm (việc tạo trầm vẫn là một bí mật đang trong quá trình khám phá, chưa có giải pháp tối ưu); công nghệ chế biến sau thu hoạch…Nhiều người gọi cây Dó là cây cho “vàng” nhưng rõ ràng trong bối cảnh hiện nay và cả tương lai gần, đãi vàng từ Dó không dễ như người ta vẫn tưởng.
Điều đó làm ông trăn trở và tìm cách khắc phục. Trong suốt hơn hai năm qua ông dành rất nhiều thời gian để nghiên cứu về Trầm hương. Không chỉ đi đến các “rốn Trầm” của Việt Nam mà ông còn lặn lội, bỏ tiền túi đi đến nhiều nước trong khu vực Đông Nam Á để khảo sát và tìm hiểu về Trầm hương. Ông đã sử dụng các thiết bị phân tích hiện đại để tìm ra các chất cơ bản có trong Trầm hương. Có thể nói, ông như một cuốn bách khoa toàn thư của VN. Dân trong nghề trầm đều biết đến ông với tư cách là một nhà khoa học hơn là một doanh nhân, đơn giản bởi ông không bao giờ nghĩ cho riêng mình. Những kiến thức mà ông thu thập được từ sách vở cũng như qua các thực nghiệm, phân tích ông đều sẵn sàng chia sẻ với những ai quan tâm. Điều này hơi khác thường bởi người ta hay giữ “bí kíp” cho riêng mình đặc biệt là trong thời buổi kinh tế thị trường.
Với những nỗ lực hết mình, hiện nay công ty của ông là công ty duy nhất ở Đông Dương được UNCTAD/SIPPO chọn là đối tượng hỗ trợ trong chương trình Thương mại hóa các sản phẩm sinh học BIOTRADE, nhắm chính vào sản phẩm Trầm hương. Đặc biệt, tại cuộc triển lãm quốc tế vể Trầm hương tại Thụy Sỹ mới đây, các sản phẩm của ông được đánh giá rất cao. Nhiều đối tác nước ngoài mong muốn được hợp tác với ông và họ thực sự bất ngờ khi thấy một doanh nhân Việt Nam có kiến thức sâu rộng về Trầm hương đến vậy. Một dây chuyền chiết xuất tinh dầu Trầm vừa được ông đưa vào hoạt động. Xem ra bao lao tâm khổ tứ của ông đã sắp đến ngày “hái quả”.
"Hướng về tương lai"
“Mọi suy nghĩ hành động của tôi đều hướng về phía tương lai, việc hôm nay có thể chưa phát huy hết hiệu quả, tác dụng, nhưng tôi tin tưởng rằng, thế hệ trẻ sẽ thành công. Nhiều người vẫn nghĩ lớp “tre già” như chúng tôi phải hướng dẫn cho lớp trẻ đi đúng hường. Như thế mới đúng nhưng chưa đủ, rất thiếu bởi thanh niên VN nhiều người thông minh, tài giỏi lắm chứ. Chúng ta phải có lòng tin tuyệt đối vào lớp trẻ. Phải biết đặt lớp trẻ lên vai mình, miễn đừng để lớp trẻ nghĩ mình là người khổng lồ”. Đó là những tâm sự từ đáy lòng PGS Đinh Xuân Bá.
“Gừng càng già càng cay”, sự mẫn tuệ, sức sáng tạo bầu nhiệt huyết trong doanh nhân Đinh Xuân Bá như mạch nguồn của dòng sông lớn luôn cuộn chảy. Nhiều dự định vẫn được ông ấp ủ và tiếp tục triển khai, không phải cho riêng mình mà hầu hết là nỗi lòng của một nhà khoa học-doanh nhân luôn mong muốn được cống hiến trí tuệ và làm giàu cho đất nước. Có lẽ đó là “của để dành” lớn nhất của một đời người cho những thế hệ sau. |
